Prędkość, droga, czas: zadania od danych do odpowiedzi
W zadaniu o podróży najpierw uporządkuj trzy wielkości. Napisz, ile wynosi droga, ile trwa ruch i czego szukasz. Wzór wybierzesz dopiero wtedy, gdy dane będą miały pasujące jednostki.
Najkrótsza odpowiedź
Droga s = v · t, prędkość v = s : t, a czas t = s : v. Przy v w km/h podstaw czas w godzinach i drogę w kilometrach; przy v w m/s — czas w sekundach i drogę w metrach. Średnia prędkość to cała droga podzielona przez cały czas.
Pobierz kartę pracy i rozwiązania
Nowa karta pracy z 10 października 2026 r. zawiera zadania i osobną część z rozwiązaniami. Wydrukuj zadania do własnej próby, a odpowiedzi odłóż na później.
-
Pobierz kartę pracy z rozwiązaniami (PDF)
Autorska karta pracy · nowa edycja 10.10.2026 · 3 str. · 299 kB · zadania i pełne rozwiązania
Wzór wybierasz z pytania, jednostki — z danych
Prędkość 12 km/h mówi, że w godzinę pokonujesz 12 km, jeśli poruszasz się z taką prędkością przez cały rozpatrywany czas. Przez pół godziny droga wynosi 6 km, a przez dwie godziny 24 km.
Zapis s = v · t stosujesz do ruchu ze stałą prędkością albo z podaną prędkością średnią dla rozpatrywanego odcinka. W zadaniu z kilkoma etapami policz każdy etap osobno. Zwróć uwagę, czy pytanie obejmuje postoje.
Rowerzystka jedzie 25 minut z prędkością 18 km/h
Oblicz drogę przy założeniu, że na tym odcinku prędkość jest stała. Najważniejszy krok to zapis czasu w godzinach.
-
Wypisz dane
v = 18 km/h, t = 25 min, szukana wielkość: s.
-
Dopasuj czas
t = h = h. Zostaw ułamek, żeby nie zaokrąglać przed końcem.
-
Podstaw
s = 18 · = = 7,5 km.
-
Sprawdź wielkość
25 minut to mniej niż pół godziny, więc droga musi być mniejsza niż 9 km. Wynik 7,5 km pasuje.
Rowerzystka pokona 7,5 km.
Dwa równe odcinki nie oznaczają średniej arytmetycznej prędkości
Rowerzysta pokonał 6 km z prędkością 12 km/h i następne 6 km z prędkością 18 km/h. Nie zatrzymywał się. Na wolniejszym odcinku spędził więcej czasu, dlatego (12 + 18) : 2 = 15 nie jest średnią prędkością tej podróży.
-
Policz oba czasy
= 6 : 12 = h; = 6 : 18 = h.
-
Dodaj drogę i czas
s = 6 + 6 = 12 km. t = + = h.
-
Podziel całe wielkości
= 12 : () = 12 · = 14,4 km/h.
Średnia prędkość wynosi 14,4 km/h. Gdy pytanie obejmuje postój, dolicz także jego czas do mianownika.
Pięć zadań z różnymi pytaniami
- Pieszy idzie ze stałą prędkością 4,8 km/h przez 35 minut. Oblicz drogę.
- Autobus pokonał 84 km w 1 godzinę 24 minuty. Oblicz średnią prędkość.
- Samochód jedzie ze stałą prędkością 72 km/h. Ile minut potrzebuje na 30 km?
- Uczeń biegnie 1500 m ze stałą prędkością 5 m/s. Oblicz czas w sekundach i minutach.
- Wycieczka pokonała 9 km w 2 godziny 15 minut ruchu, a po drodze odpoczywała 15 minut. Oblicz średnią prędkość całej wycieczki, razem z odpoczynkiem.
Sprawdź odpowiedzi dopiero po własnej próbie
- 35 min = h. s = 4,8 · = 2,8 km.
- 1 h 24 min = 1,4 h. v = 84 : 1,4 = 60 km/h.
- t = 30 : 72 = h. W minutach: · 60 = 25 min.
- t = 1500 : 5 = 300 s = 5 min.
- Cały czas wynosi 2 h 30 min = 2,5 h. = 9 : 2,5 = 3,6 km/h.
Cztery pytania, które wychwytują błędy
- Czy liczysz wielkość, o którą pyta polecenie?
- Czy jednostka czasu pasuje do jednostki prędkości?
- Czy średnia obejmuje wszystkie wskazane odcinki i postoje?
- Czy wynik ma jednostkę i sensowną wielkość?
Pytania i odpowiedzi
Jak zapamiętać wzory na drogę, prędkość i czas?
Zacznij od s = v · t: droga to prędkość razy czas. Podziel obie strony przez t, aby dostać v = s : t, albo przez v, aby dostać t = s : v. Jednostki pomagają sprawdzić wybór.
Czy 30 minut to 0,3 godziny?
Nie. 30 minut to godziny, czyli 0,5 h. Minuty dzielisz przez 60, ponieważ godzina ma 60 minut.
Czy średnią prędkość liczy się, dodając dwie prędkości i dzieląc przez dwa?
Tak można zrobić, gdy oba etapy trwały tyle samo czasu. Ogólna metoda to cała droga podzielona przez cały czas; obejmuje także różne długości etapów i postoje.
Materiały źródłowe
Informacje o zakresie i organizacji egzaminu znajdziesz w dokumentach CKE.
- ZPE: podstawa programowa matematyki, klasy IV–VIII zakres obliczeń praktycznych i pozostałych działów; wersja opisana jako 2025/2026
- ZPE: zadania na prędkość, drogę, czas zależności między wielkościami i dobór jednostek
Prędkość, droga i czas w kursie E8
Gdy trudność sprawia wybór wzoru lub ułożenie danych, wróć do tego działu w kursie Angeliki. Sprawdź program, cenę i dostęp.
Od którego tematu zacząć E8?
Zrób 12 krótkich zadań z sześciu obszarów. Zobacz rozwiązania i plan powtórki od razu, bez konta i e-maila.
Rozpocznij próbę E8 Około 8–10 minut, we własnym tempie