Egzamin ósmoklasisty · Prędkość, droga, czas

Prędkość, droga, czas: zadania od danych do odpowiedzi

W zadaniu o podróży najpierw uporządkuj trzy wielkości. Napisz, ile wynosi droga, ile trwa ruch i czego szukasz. Wzór wybierzesz dopiero wtedy, gdy dane będą miały pasujące jednostki.

Najkrótsza odpowiedź

Droga s = v · t, prędkość v = s : t, a czas t = s : v. Przy v w km/h podstaw czas w godzinach i drogę w kilometrach; przy v w m/s — czas w sekundach i drogę w metrach. Średnia prędkość to cała droga podzielona przez cały czas.

Czas pracy
10 minut + 15 minut na zadania
Opracowanie
Mathematyczka
Stan źródeł
10 października 2026
DO PRACY NA KARTCE

Pobierz kartę pracy i rozwiązania

Nowa karta pracy z 10 października 2026 r. zawiera zadania i osobną część z rozwiązaniami. Wydrukuj zadania do własnej próby, a odpowiedzi odłóż na później.

TRZY WIELKOŚCI

Wzór wybierasz z pytania, jednostki — z danych

Prędkość 12 km/h mówi, że w godzinę pokonujesz 12 km, jeśli poruszasz się z taką prędkością przez cały rozpatrywany czas. Przez pół godziny droga wynosi 6 km, a przez dwie godziny 24 km.

Zapis s = v · t stosujesz do ruchu ze stałą prędkością albo z podaną prędkością średnią dla rozpatrywanego odcinka. W zadaniu z kilkoma etapami policz każdy etap osobno. Zwróć uwagę, czy pytanie obejmuje postoje.

Wzór: s = v · t szukasz drogi; mnożysz prędkość przez czas
Wzór: v = s : t szukasz prędkości; dla czasu t > 0
Wzór: t = s : v szukasz czasu; dla prędkości v > 0
PRZYKŁAD 01

Rowerzystka jedzie 25 minut z prędkością 18 km/h

Oblicz drogę przy założeniu, że na tym odcinku prędkość jest stała. Najważniejszy krok to zapis czasu w godzinach.

  1. Wypisz dane

    v = 18 km/h, t = 25 min, szukana wielkość: s.

  2. Dopasuj czas

    t = 256025/60 h = 5125/12 h. Zostaw ułamek, żeby nie zaokrąglać przed końcem.

  3. Podstaw

    s = 18 · 5125/12 = 901290/12 = 7,5 km.

  4. Sprawdź wielkość

    25 minut to mniej niż pół godziny, więc droga musi być mniejsza niż 9 km. Wynik 7,5 km pasuje.

Odpowiedź / wniosek

Rowerzystka pokona 7,5 km.

PRZYKŁAD 02

Dwa równe odcinki nie oznaczają średniej arytmetycznej prędkości

Rowerzysta pokonał 6 km z prędkością 12 km/h i następne 6 km z prędkością 18 km/h. Nie zatrzymywał się. Na wolniejszym odcinku spędził więcej czasu, dlatego (12 + 18) : 2 = 15 nie jest średnią prędkością tej podróży.

  1. Policz oba czasy

    t1t₁ = 6 : 12 = 121/2 h; t2t₂ = 6 : 18 = 131/3 h.

  2. Dodaj drogę i czas

    s = 6 + 6 = 12 km. t = 121/2 + 131/3 = 565/6 h.

  3. Podziel całe wielkości

    vśrvśr = 12 : (565/6) = 12 · 656/5 = 14,4 km/h.

Odpowiedź / wniosek

Średnia prędkość wynosi 14,4 km/h. Gdy pytanie obejmuje postój, dolicz także jego czas do mianownika.

TERAZ TWOJA KOLEJ

Pięć zadań z różnymi pytaniami

  1. Pieszy idzie ze stałą prędkością 4,8 km/h przez 35 minut. Oblicz drogę.
  2. Autobus pokonał 84 km w 1 godzinę 24 minuty. Oblicz średnią prędkość.
  3. Samochód jedzie ze stałą prędkością 72 km/h. Ile minut potrzebuje na 30 km?
  4. Uczeń biegnie 1500 m ze stałą prędkością 5 m/s. Oblicz czas w sekundach i minutach.
  5. Wycieczka pokonała 9 km w 2 godziny 15 minut ruchu, a po drodze odpoczywała 15 minut. Oblicz średnią prędkość całej wycieczki, razem z odpoczynkiem.
Sprawdź odpowiedzi dopiero po własnej próbie
  1. 35 min = 7127/12 h. s = 4,8 · 7127/12 = 2,8 km.
  2. 1 h 24 min = 1,4 h. v = 84 : 1,4 = 60 km/h.
  3. t = 30 : 72 = 5125/12 h. W minutach: 5125/12 · 60 = 25 min.
  4. t = 1500 : 5 = 300 s = 5 min.
  5. Cały czas wynosi 2 h 30 min = 2,5 h. vśrvśr = 9 : 2,5 = 3,6 km/h.
PRZED ODDANIEM KARTKI

Cztery pytania, które wychwytują błędy

  • Czy liczysz wielkość, o którą pyta polecenie?
  • Czy jednostka czasu pasuje do jednostki prędkości?
  • Czy średnia obejmuje wszystkie wskazane odcinki i postoje?
  • Czy wynik ma jednostkę i sensowną wielkość?
WARTO WIEDZIEĆ

Pytania i odpowiedzi

Jak zapamiętać wzory na drogę, prędkość i czas?

Zacznij od s = v · t: droga to prędkość razy czas. Podziel obie strony przez t, aby dostać v = s : t, albo przez v, aby dostać t = s : v. Jednostki pomagają sprawdzić wybór.

Czy 30 minut to 0,3 godziny?

Nie. 30 minut to 306030/60 godziny, czyli 0,5 h. Minuty dzielisz przez 60, ponieważ godzina ma 60 minut.

Czy średnią prędkość liczy się, dodając dwie prędkości i dzieląc przez dwa?

Tak można zrobić, gdy oba etapy trwały tyle samo czasu. Ogólna metoda to cała droga podzielona przez cały czas; obejmuje także różne długości etapów i postoje.

ŹRÓDŁA

Materiały źródłowe

Informacje o zakresie i organizacji egzaminu znajdziesz w dokumentach CKE.

PŁATNE MATERIAŁY · Egzamin ósmoklasisty

Prędkość, droga i czas w kursie E8

Gdy trudność sprawia wybór wzoru lub ułożenie danych, wróć do tego działu w kursie Angeliki. Sprawdź program, cenę i dostęp.

Zobacz kurs E8 — program i cenę
BEZPŁATNA PRÓBA · EGZAMIN ÓSMOKLASISTY

Od którego tematu zacząć E8?

Zrób 12 krótkich zadań z sześciu obszarów. Zobacz rozwiązania i plan powtórki od razu, bez konta i e-maila.

Rozpocznij próbę E8 Około 8–10 minut, we własnym tempie
CENTRUM PRYWATNOŚCI

Wybierz, na co pozwalasz

Każda opcjonalna kategoria jest domyślnie wyłączona. Odmowa nie ogranicza dostępu do podstawowej treści strony.