Egzamin ósmoklasisty · Prędkość, droga, czas

Prędkość, droga, czas: zadania od danych do odpowiedzi

W skrócie

Jak powiązać drogę, prędkość i czas?

Przy stałej prędkości s = v · t, a prędkość średnia całej podróży to v = sts/t dla t > 0, gdzie s jest łączną drogą, a t łącznym czasem podróży. Zapisz wielkości w zgodnych jednostkach i nie zastępuj tego ilorazu średnią arytmetyczną prędkości poszczególnych odcinków.

W zadaniu o podróży najpierw uporządkuj trzy wielkości. Napisz, ile wynosi droga, ile trwa ruch i czego szukasz. Wzór wybierzesz dopiero wtedy, gdy dane będą miały pasujące jednostki.

Czas pracy
10 minut + 15 minut na zadania
Opracowanie
Mathematyczka
Stan źródeł
10 października 2026
DO PRACY NA KARTCE

Pobierz kartę pracy i rozwiązania

Nowa karta pracy z 10 października 2026 r. zawiera zadania i osobną część z rozwiązaniami. Wydrukuj zadania do własnej próby, a odpowiedzi odłóż na później.

TRZY WIELKOŚCI

Jak powiązać drogę, prędkość i czas?

Przy stałej prędkości s = v · t, a prędkość średnia całej podróży to v = sts/t dla t > 0, gdzie s jest łączną drogą, a t łącznym czasem podróży. Zapisz wielkości w zgodnych jednostkach i nie zastępuj tego ilorazu średnią arytmetyczną prędkości poszczególnych odcinków.

Prędkość 12 km/h mówi, że w godzinę pokonujesz 12 km, jeśli poruszasz się z taką prędkością przez cały rozpatrywany czas. Przez pół godziny droga wynosi 6 km, a przez dwie godziny 24 km.

Zapis s = v · t stosujesz do ruchu ze stałą prędkością albo z podaną prędkością średnią dla rozpatrywanego odcinka. W zadaniu z kilkoma etapami policz każdy etap osobno. Zwróć uwagę, czy pytanie obejmuje postoje.

Wzór: s = v · t szukasz drogi; mnożysz prędkość przez czas
Wzór: v = s : t szukasz prędkości; dla czasu t > 0
Wzór: t = s : v szukasz czasu; dla prędkości v > 0
PRZYKŁAD 01

Rowerzystka jedzie 25 minut z prędkością 18 km/h

Oblicz drogę przy założeniu, że na tym odcinku prędkość jest stała. Najważniejszy krok to zapis czasu w godzinach.

  1. Wypisz dane

    v = 18 km/h, t = 25 min, szukana wielkość: s.

  2. Dopasuj czas

    t = 256025/60 h = 5125/12 h. Zostaw ułamek, żeby nie zaokrąglać przed końcem.

  3. Podstaw

    s = 18 · 5125/12 = 901290/12 = 7,5 km.

  4. Sprawdź wielkość

    25 minut to mniej niż pół godziny, więc droga musi być mniejsza niż 9 km. Wynik 7,5 km pasuje.

Odpowiedź

Rowerzystka pokona 7,5 km.

PRZYKŁAD 02

Jak obliczyć prędkość średnią całej podróży?

Prędkość średnia to łączna droga podzielona przez łączny czas podróży, przy dodatnim czasie. Średnia arytmetyczna prędkości odcinków daje ten wynik przy równych czasach ich pokonywania, więc nie stosuj jej automatycznie do odcinków o równej długości.

Rowerzysta pokonał 6 km z prędkością 12 km/h i następne 6 km z prędkością 18 km/h. Nie zatrzymywał się. Na wolniejszym odcinku spędził więcej czasu, dlatego (12 + 18) : 2 = 15 nie jest średnią prędkością tej podróży.

  1. Policz oba czasy

    t1t₁ = 6 : 12 = 121/2 h; t2t₂ = 6 : 18 = 131/3 h.

  2. Dodaj drogę i czas

    s = 6 + 6 = 12 km. t = 121/2 + 131/3 = 565/6 h.

  3. Podziel całe wielkości

    vśrvśr = 12 : (565/6) = 12 · 656/5 = 14,4 km/h.

Odpowiedź

Średnia prędkość wynosi 14,4 km/h. Gdy pytanie obejmuje postój, dolicz także jego czas do mianownika.

TERAZ TWOJA KOLEJ

Pięć zadań z różnymi pytaniami

  1. Pieszy idzie ze stałą prędkością 4,8 km/h przez 35 minut. Oblicz drogę.Otwórz zadanie i rozwiązanie
  2. Autobus pokonał 84 km w 1 godzinę 24 minuty. Oblicz średnią prędkość.Otwórz zadanie i rozwiązanie
  3. Samochód jedzie ze stałą prędkością 72 km/h. Ile minut potrzebuje na 30 km?Otwórz zadanie i rozwiązanie
  4. Uczeń biegnie 1500 m ze stałą prędkością 5 m/s. Oblicz czas w sekundach i minutach.Otwórz zadanie i rozwiązanie
  5. Wycieczka pokonała 9 km w 2 godziny 15 minut ruchu, a po drodze odpoczywała 15 minut. Oblicz średnią prędkość całej wycieczki, razem z odpoczynkiem.Otwórz zadanie i rozwiązanie
Sprawdź odpowiedzi dopiero po własnej próbie
  1. 35 min = 7127/12 h. s = 4,8 · 7127/12 = 2,8 km.
  2. 1 h 24 min = 1,4 h. v = 84 : 1,4 = 60 km/h.
  3. t = 30 : 72 = 5125/12 h. W minutach: 5125/12 · 60 = 25 min.
  4. t = 1500 : 5 = 300 s = 5 min.
  5. Cały czas wynosi 2 h 30 min = 2,5 h. vśrvśr = 9 : 2,5 = 3,6 km/h.
PRZED ODDANIEM KARTKI

Cztery pytania, które wychwytują błędy

  • Czy liczysz wielkość, o którą pyta polecenie?
  • Czy jednostka czasu pasuje do jednostki prędkości?
  • Czy średnia obejmuje wszystkie wskazane odcinki i postoje?
  • Czy wynik ma jednostkę i sensowną wielkość?
WYJAŚNIENIA

Pytania i odpowiedzi

Jak zapamiętać wzory na drogę, prędkość i czas?

Zacznij od s = v · t: droga to prędkość razy czas. Podziel obie strony przez t, aby dostać v = s : t, albo przez v, aby dostać t = s : v. Jednostki pomagają sprawdzić wybór.

Czy 30 minut to 0,3 godziny?

Nie. 30 minut to 306030/60 godziny, czyli 0,5 h. Minuty dzielisz przez 60, ponieważ godzina ma 60 minut.

Czy średnią prędkość liczy się, dodając dwie prędkości i dzieląc przez dwa?

Tak można zrobić, gdy oba etapy trwały tyle samo czasu. Ogólna metoda to cała droga podzielona przez cały czas; obejmuje także różne długości etapów i postoje.

ŹRÓDŁA

Materiały źródłowe

Informacje o zakresie i organizacji egzaminu znajdziesz w dokumentach CKE.

PŁATNE MATERIAŁY · Egzamin ósmoklasisty

Prędkość, droga i czas w kursie E8

Jeśli nie wiesz, który wzór wybrać albo jak zapisać dane, sprawdź lekcje o prędkości, drodze i czasie w programie kursu E8 Angeliki. Na stronie znajdziesz też cenę i czas dostępu.

Zobacz kurs E8 — program i cenę
BEZPŁATNA PRÓBA · EGZAMIN ÓSMOKLASISTY

Od którego tematu zacząć E8?

Zrób 12 krótkich zadań z sześciu obszarów. Zobacz rozwiązania i plan powtórki od razu, bez konta i e-maila.

Rozpocznij próbę E8 Około 8–10 minut, we własnym tempie
CENTRUM PRYWATNOŚCI

Wybierz, na co pozwalasz

Każda opcjonalna kategoria jest domyślnie wyłączona. Odmowa nie ogranicza dostępu do podstawowej treści strony.