Matura podstawowa · Ciąg arytmetyczny
Pierwszy wyraz i różnica z dwóch sum
Co wyróżnia ciąg arytmetyczny?
W ciągu arytmetycznym różnica między każdym wyrazem a poprzednim jest stała i wynosi r. Dla dodatniego całkowitego numeru n korzystasz z = + (n − 1)r, rozróżniając numer wyrazu n od jego wartości .
TWOJA PRÓBA
Treść zadania
W ciągu arytmetycznym suma pięciu pierwszych wyrazów wynosi = 40, a suma dziesięciu pierwszych wyrazów wynosi = 155. Wyznacz , r i .
PO WŁASNYCH OBLICZENIACHOdpowiedź i rozwiązanie
Odpowiedź
= 2; r = 3; = 23
Rozwiązanie krok po kroku
Z każdej podanej sumy zapisujemy równanie dla i r. Rozwiązujemy oba równania razem, a potem obliczamy ósmy wyraz.
= + 4r, więc = · 5 = 40.
Po pomnożeniu przez 2 i podzieleniu przez 5 otrzymujemy 2 + 4r = 16.
Podobnie = + 9r oraz = · 10 = 155, stąd 2 + 9r = 31.
Odejmując pierwsze równanie od drugiego, mamy 5r = 15, czyli r = 3.
Następnie 2 + 12 = 16, więc = 2. = 2 + 7 · 3 = 23.
Kontrola: = 14 daje = · 5 = 40; = 29 daje = · 10 = 155.
Źródła i kontekst
- CKE: Informator maturalny z matematyki — poziom podstawowy
Informator od roku szkolnego 2024/2025; wymagania działu VI. Ciągi, m.in. sprawdzanie arytmetyczności i wykorzystanie własności ciągów. Przykłady nie wyczerpują zakresu egzaminu.
- CKE: Wybrane wzory matematyczne — Formuła 2023
Dział 8. Ciągi, strona 9: wzór ogólny, suma i zależność między trzema kolejnymi wyrazami ciągu arytmetycznego.