Matura podstawowa 2027 · Formuła 2023 · Funkcja kwadratowa

Funkcja kwadratowa na maturze: jedna parabola, trzy postacie wzoru

W skrócie

Co wyróżnia funkcję kwadratową?

Funkcja kwadratowa ma postać f(x) = ax2x^2 + bx + c, gdzie a ≠ 0, a jej wykresem jest parabola. Dobierz postać wzoru do szukanej informacji: ogólną do współczynników, kanoniczną do wierzchołka, a iloczynową do rzeczywistych miejsc zerowych, jeśli istnieją.

Nie ucz się trzech postaci funkcji kwadratowej jak trzech osobnych tematów. To trzy sposoby opisania tej samej paraboli. Każdy pokazuje inną informację od razu — i właśnie dlatego warto umieć wybrać właściwy.

Czas pracy
12 minut + 18 minut na zadania
Opracowanie
Mathematyczka
Stan źródeł
30 sierpnia 2026
Przejdź do zadań
MAPA TEMATU

Co wyróżnia funkcję kwadratową?

Funkcja kwadratowa ma postać f(x) = ax2x^2 + bx + c, gdzie a ≠ 0, a jej wykresem jest parabola. Dobierz postać wzoru do szukanej informacji: ogólną do współczynników, kanoniczną do wierzchołka, a iloczynową do rzeczywistych miejsc zerowych, jeśli istnieją.

Współczynnik a w każdej postaci jest ten sam. Gdy a > 0, ramiona paraboli są skierowane w górę; gdy a < 0 — w dół. Wartość |a||a| decyduje o szerokości: im większe |a||a|, tym węższa parabola.

Nie przekształcaj wzoru automatycznie. Jeśli pytanie dotyczy miejsc zerowych, postać iloczynowa może zakończyć zadanie w jednym wierszu. W całej dziedzinie ℝ maksimum lub minimum odczytasz z wierzchołka. Na przedziale domkniętym porównaj też oba końce.

Wzór: f(x) = ax2x² + bx + c postać ogólna; a ≠ 0, od razu widać f(0) = c
Wzór: f(x) = a(x−p)2(x − p)² + q postać kanoniczna; a ≠ 0, wierzchołek W = (p, q)
Wzór: f(x) = a(x − x1x₁)(x − x2x₂) postać iloczynowa; a ≠ 0, miejsca zerowe x1x₁ i x2x₂, jeśli istnieją
PRZYKŁAD Z KARTKI

Zbadaj f(x) = −2(x + 1)(x − 5)

Zaczynamy od postaci iloczynowej, więc wykorzystaj informacje, które już są widoczne. Nie rozwijaj nawiasów w pierwszym ruchu.

  1. Odczytaj miejsca zerowe

    x1x₁ = −1 oraz x2x₂ = 5.

  2. Znajdź oś symetrii

    Leży w połowie między miejscami zerowymi: p = (−1 + 5) : 2 = 2.

  3. Policz drugą współrzędną wierzchołka

    q = f(2) = −2 · 3 · (−3) = 18, więc W = (2, 18).

  4. Zapisz postać kanoniczną

    f(x) = −2(x−2)2(x − 2)² + 18.

  5. Rozwiń do postaci ogólnej

    f(x) = −2(x2x² − 4x + 4) + 18 = −2x2x² + 8x + 10.

  6. Odczytaj maksimum

    Ponieważ a < 0, w całej dziedzinie ℝ funkcja ma maksimum równe 18 dla x = 2.

Odpowiedź

Miejsca zerowe: −1 i 5; oś: x = 2; wierzchołek: (2, 18); postać kanoniczna: −2(x−2)2(x − 2)² + 18; ogólna: −2x2x² + 8x + 10.

KROK 02

Którą postać funkcji kwadratowej wybrać?

Postać kanoniczna pokazuje wierzchołek, a postać iloczynowa rzeczywiste miejsca zerowe, jeśli funkcja je ma. Przy szukaniu ekstremum na domkniętym przedziale porównaj wartości na jego końcach oraz w wierzchołku, gdy jego argument należy do przedziału.

  • Miejsca zerowe? Najpierw spójrz na postać iloczynową.
  • Wierzchołek lub ekstremum w całej dziedzinie? Szukaj postaci kanonicznej.
  • Punkt przecięcia z osią OY? W postaci ogólnej jest nim (0, c).
  • Wzór z wykresu? Zapisz postać zgodną z podanymi punktami i wyznacz a.
  • Wartość na przedziale? Sprawdź wierzchołek, jeśli leży w przedziale, oraz oba końce.
TERAZ TY

Sprawdź, czy potrafisz zmienić perspektywę

  1. Dla g(x) = x2x² − 6x + 5 wyznacz miejsca zerowe, wierzchołek i postać kanoniczną.
  2. Funkcja h ma miejsca zerowe −2 i 4, a jej wykres przechodzi przez punkt (0, 8). Wyznacz wzór h w postaci iloczynowej.
Sprawdź odpowiedzi dopiero po własnej próbie
  1. g(x) = (x − 1)(x − 5), więc x1x₁ = 1, x2x₂ = 5, W = (3, −4), a g(x) = (x−3)2(x − 3)² − 4.
  2. h(x) = a(x + 2)(x − 4). Z warunku h(0) = 8: −8a = 8, więc a = −1 i h(x) = −(x + 2)(x − 4).
ŹRÓDŁA

Materiały źródłowe

Informacje o zakresie i organizacji egzaminu znajdziesz w dokumentach CKE.

PŁATNE MATERIAŁY · Matura podstawowa 2027 · Formuła 2023

Funkcja kwadratowa w kursie maturalnym

Jeśli przejście między postaciami wzoru nadal sprawia trudność, zobacz lekcje o funkcji kwadratowej w kursie Angeliki. Na stronie oferty sprawdzisz program, cenę i dostęp.

Zobacz kurs maturalny — program i cenę
CENTRUM PRYWATNOŚCI

Wybierz, na co pozwalasz

Każda opcjonalna kategoria jest domyślnie wyłączona. Odmowa nie ogranicza dostępu do podstawowej treści strony.